အ႐ွင္ပညာ၀ံသ

အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ မြမ္ဘုိင္း (ဘုံေဘ) ၿမိဳ႕သုိ႔္ Ph.D တန္းအတြက္ ေလွ်ာက္ထားရန္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေမလကုန္ခါနီးတြင္ ေရာက္႐ိွခဲ့ပါတယ္။ မြမ္ဘုိင္းၿမိဳ႕ University of Mumbai သည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ထင္႐ွားသည့္ တကၠသုိလ္မ်ားတြင္ တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ပါသည္။ စာေရးသူ Ph.D တန္းအတြက္ ေလွ်ာက္ထားခ်င္သည့္ ဌာနမွာ ပါဠိဌာနျဖစ္ပါသည္။ Department of Pali တြင္ ေလွ်ာက္ထားရန္ အတြက္ ပါဠိဌာနသုိ႔ ဦးစြာသြားေရာက္ စုံစမ္းခဲ့ပါသည္။ ပါဠိဌာနမွာ Ph.D တန္းအတြက္ လက္မခံႏိုင္ ေသးေၾကာင္း၊ M.Phil အတန္းသာ လက္ခံေၾကာင္း ေျပာသျဖင့္ Department of History တြင္ သြားေရာက္စုံစမ္းခဲ့ပါသည္။ သမုိင္းဌာနမွလည္း စာေရးသူရဲ့ Synopsis ကုိ ၾကည့္၍ Department of Philosophy တြင္ စုံစမ္းရန္ႏွင့္ ေလွ်ာက္ထားရန္တုိ႔ကို ညႊန္ၾကားခဲ့ပါသည္။

Department of Philosophy တြင္ Head ႏွင့္ ၀င္ေတြ႔ၿပီး Ph.D တန္းအတြက္ ေမးျမန္းစုံစမ္းခဲ့ ပါတယ္၊ M.A Certificate, Marks, Migration တုိ႔ကုိ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ မည္သည့္ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ Thesis လုပ္မလဲ ေမးျမန္းပါသည္။ Synopsis ကုိ ျပသရပါသည္။ Synopsis ကုိ Head ထံမွာ ထားခဲ့ၿပီး ခ်ိန္းဆုိသည့္ ရက္မွာ လာရန္ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ဌာနမွဴး ခ်ိန္းဆုိသည့္ေန႔ တြင္ စာေရးသူရဲ့ Synopsis ကုိ ျပန္ျပင္ေရးရန္ႏွင့္ ၀င္ခြင့္ေျဖရန္ ခ်ိန္းဆုိခဲ့ျပန္ပါသည္။ Synopsis ကုိ ျပန္ျပင္ရင္း ေျဖဆုိရန္တုိ႔အတြက္ ေလ့လာရ ပါသည္။

ခ်ိန္းဆုိထားသည့္ရက္တြင္ Ph.D ၀င္ခြင့္ ေျဖဆုိခဲ့ၿပီး ၀င္ခြင့္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဌာနမွဴးမွ စာေရးသူရဲ့ က်မ္းကုိ Guide လုပ္မည့္ ဆရာထံ ညႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ Guide ထံမွာ Synopsis ကုိ ျပသၿပီး အတည္ျပဳခ်က္ရယူခဲ့ရပါတယ္။ ဆရာႀကီးမွ အတည္ျပဳခ်က္အျဖစ္ Synopsis တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးေပးပါသည္။ အဲဒီေနာက္ ဌာနမွဴးထံ မွာ လက္မွတ္ရယူခဲ့ရၿပီး Thesis Section တြင္ စာေရးသူရဲ့ Synopsis ကုိ တင္ျပရပါသည္။

Synopsis အတည္ျပဳေၾကာင္း စာ႐ြက္ထြက္လာသည့္အခါမွာ Research Visa ယူရန္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသုိ႔ ျပန္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ႐ိွ အိႏၵိယ သံ႐ုံးတြင္ Visa ေလွ်ာက္ထားရပါသည္။ Research Visa ယူၿပီး ေနာက္ အိႏၵိယသုိ႔ ျပန္ခဲ့ရပါသည္။ စာေရးသူေရာက္တဲ့အခိ်န္တြင္ Thesis Section မွ Approval Letter ထြက္႐ိွေနၿပီလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဒီ Letter သည္ Ph.D ေလွ်ာက္ထားသည့္ ေက်ာင္းသားကုိ လက္ခံလုိက္သည့္စာ ျဖစ္ပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ေလွ်ာက္ထားသူ၏ Synopsis ကုိ ၾကည့္၍ Thesis Section ဘုတ္အဖြဲ႔ မွ ျပင္ဆင္ေပးတတ္ပါသည္။ စာေရးသူရဲ့ Synopsis ကုိ ၾကည့္၍ Title ကုိ ျပင္ဆင္ေပးခဲ့ပါသည္။ Synopsis ကုိ ျပင္ဆင္ရျခင္း မ႐ိွပါ။ စာေရးသူရဲ့ Title က Buddhist Philosophical Study of Three words urged by deities with special reference to Itivuttaka Pali ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ Approval Letter က်လာေသာအခါ စာေရးသူရဲ့ Title ကုိ The concepts of Deva, Sugati and Saddha in Buddhism; A Philosophical Study ဟု ျပင္ဆင္ေပးခဲ့ပါသည္။

စာေရးသူသည္ Thesis Section မွ ခ်မွတ္ေပးေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ က်မ္းတစ္ေစာင္ကုိ ေရးသား တင္သြင္းခဲ့ရပါသည္။ က်မ္းတင္ၿပီးေနာက္ Viva Voce အတြက္ အေၾကာင္းၾကားမည့္ အခ်ိန္ကုိ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနခဲ့ရပါသည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ၁၂ လပုိင္းမွာေတာ့ စာေရးသူရဲ့ ဆရာႀကီးမွ အဆက္အသြယ္လုပ္ရန္ အေၾကာင္း ၾကားလာပါသည္။ သုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ Department of Philosophy ကုိ ဖုန္းနဲ႔လည္း ဆက္သြယ္ခ့ဲ သလုိ၊ အီးေမးနဲ႔လည္း ဆက္သြယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဆရာႀကီးမွ ၁ လပုိင္း ၂၀ ရက္မွာ Viva Voce အတြက္ အေၾကာင္းၾကားလာပါတယ္။

အေၾကာင္းၾကားလာတဲ့အခ်ိန္ဟာ တုိက္တိုက္ဆုိင္ဆုိင္ ဂ်ာမန္ဗီဇာကုန္ခါနီးအခိ်န္ႏွင့္ အိႏၵိယ ဗီဇာ ကုန္ခါနီးအခိ်န္ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ Viva Voce က်င္းပမယ့္ရက္ ၁ လပိုင္း ၃၁ ရက္ေန႔ ကုိ မသြားႏိုင္ခဲ့ပါဘူး၊ ဗီဇာအခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းကိုလည္း ဌာနမွဴးနဲ႔ ဆရာႀကီးတုိ႔ထံ အေၾကာင္းၾကားခဲ့သျဖင့္ ရက္ေ႔႐ႊဆုိင္းေပးခဲ့ပါတယ္။ ဗီဇာကိစၥမ်ား အဆင္ေျပသည့္အခါမွ သြားေရာက္ ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ၂ လပုိင္း ၂၄ ရက္မွာေတာ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံကုိ ထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။ ၂၅ ရက္ေန႔ နံနက္မွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ မြမ္ဘုိင္းၿမိဳ႕ကုိ ေရာက္႐ိွခဲ့ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းမ်ား လာေရာက္ ေစာင့္ႀကိဳေန ၾကပါတယ္။ ဆရာႀကီးနဲ႔လည္း အဲဒီေန႔ နံနက္ ၁၁ း ၃၀ နာရီေလာက္မွာ ေတြ႔ဆုံျဖစ္ခဲ့ၿပီး Visa တစ္လပဲ ရေၾကာင္း နဲ႔ တစ္လအတြင္း အဆင္ေျပေအာင္ အကူအညီ ေပးပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ ခဲ့ပါသည္။

ဆရာႀကီးမွ သုံးပတ္အတြင္း ၿပီးေအာင္စီစဥ္ေပးမည့္အေၾကာင္း ေျပာပါသည္။ ျပင္ပစာစစ္ထံ သို႔လည္း စာေရးသူရဲ့ ေ႔႐ွမွာပဲ ဖုန္းဆက္ၿပီး အျမန္စီစဥ္ေပးဖုိ႔အေၾကာင္း ေျပာပါသည္။ ဆရာႀကီးေျပာ သည့္အတုိင္းပဲ ျပင္ပက်မ္းစစ္မွ မတ္လ ၇ ရက္ေန႔ကုိ Viva Voce ျပဳလုပ္မည့္ဟု အေၾကာင္းၾကား သျဖင့္ Thesis Section သုိ႔ သြား၍ မတ္လ ၇ ရက္ေန႔ စာထြက္ေပးရန္ ေျပာၾကား ရပါသည္။ Thesis Section မွ ဆရာႀကီးမ်ား သတ္မွတ္သည့္ ရက္အတုိင္း စီစဥ္ေပးခဲ့ပါသည္။

မတ္လ ၇ ရက္ေန႔ ေန႔လည္ ၁၁ း ၀၀ နာရီအခ်ိန္တြင္ Viva Voce ျပဳလုပ္ရပါသည္။ နာရီ၀က္ ခန္႔ၾကာေအာင္ ေမးျမန္းစစ္ေဆးပါသည္။ အဲဒီေနာက္ ေဒါက္တာဘြဲ႔နာမည္တပ္၍ လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္ ၿပီး ေဒါက္တာျဖစ္သြားၿပီျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း ေျပာၾကားၿပီး Congratulation လုပ္ပါသည္။

အဲဒီေနာက္ အတည္ျပဳခ်က္စာ႐ြက္တြင္ က်မ္းႀကီးၾကပ္သူ ဆရာႀကီးနဲ႔ ျပင္ပက်မ္းစစ္ ဆရာ ႀကီးတုိ႔မွ လက္မွတ္ေရးထုိးေပးခဲ့ၾကပါသည္။ ဆရာႀကီး၊ ျပင္ပက်မ္းစစ္ဆရာႀကီးနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကုိ ေန႔ဆြမ္းအတြက္ Restaurant မွာ ေန႔လည္စာျဖင့္ တည္ခင္းဧည့္ခံခဲ့ပါသည္။